ثبت نام کاربر     ورود به سایت
 نمایش مقاله  

مقالات | طبقه بندی موضوعی | جستجو | RSS

۱۳۹۳ يازدهم تير
جامعه‌شناسي فوتبال
ارسال از گروه مقالات       گروه: روان‌شناسي ورزش
تعداد مشاهدات: 1769          تعداد نظرات: 0

جامعه‌شناسي فوتبال

دکتر سعيد معدني

جامعه شناس،‌ مدير گروه جامعه‌شناسي دانشگاه آزاد تهران مرکز

اين روزها و با شروع بازي‌هاي فوتبال جام‌جهاني، نگاه بسياري از افراد و خانواده‌ها به اين مسابقه‌هاي هيجان‌انگيز است. فوتبال در ميان تمام ورزش‌هاي فردي و گروهي، يکي از بزرگ‌ترين استثناها در جذب تماشاگر و با طرفداراني در سطح باشگاهي و ملي است. تاکنون هيچ ورزشي نتوانسته به اندازه فوتبال باعث اتحاد گروه زيادي از افراد شود يا تاثير و هيجان زيادي به تماشاگر خود وارد کند. برخي از کارشناسان معتقدند از آنجا که معمولا تعداد زيادي از فوتباليست‌ها، حتي در سطوح قهرماني و ملي، از بطن جامعه محروم بالا آمده‌اند و به شهرت و محبوبيت رسيده‌اند، حجم بالايي از تعلقات فرهنگي، قومي، قبيله‌اي، زباني و نژادي هم پشت آن نهفته است. از طرف ديگر، فوتبال جزو ورزش‌هايي است که بيشتر مسابقه‌هاي آن پخش مستقيم دارد و داراي تعداد بسيار بالايي از تماشاگران حاضر در ورزشگاه است. مثلا شما در هيچ ورزش ديگري جز فوتبال، نمي‌توانيد شاهد حضور بيش از 100 هزار تماشاچي در ورزشگاه باشيد. هرچند که تمام ورزش‌هايي مانند کشتي يا واليبال که در سطح ملي برگزار مي‌شوند، مي‌توانند تعداد زيادي تماشاگر داشته باشند، اما هيچ‌کدام آنها مانند فوتبال در ذهن‌ها ماندگار و باعث ايجاد اتحاد موثر بين افراد جامعه نمي‌شوند. مثلا ما در موارد زيادي شاهد حضور مردم در خيابان‌ها براي برگزاري جشن‌هاي خودجوش پيروزي تيم‌ ملي فوتبال بوده‌ايم اما به‌ندرت اين حرکت را پس از برد تيم‌هاي واليبال، بسکتبال يا حتي کشتي مي‌بينيم.

.فوتبال و افزايش نشاط و اتحاد عمومي: اگر بخواهيم نقش فوتبال را در سلامت و نشاط عمومي جامعه هم بررسي کنيم، بايد ابتدا اشاره‌اي به پديده «سرمايه اجتماعي» داشته باشيم. سرمايه اجتماعي، پديده‌اي است که باعث ايجاد اعتماد متقابل و افزايش ايمان افراد جامعه به يکديگر مي‌شود. ورزش فوتبال، به‌خوبي توانسته است در جوامع مختلف باعث افزايش سرمايه اجتماعي در مقاطع زماني متفاوتي شود. مثلا زماني که يک مسابقه فوتبال حساس مثل بازي ايران و استراليا در انتخابي جام‌جهاني 98 يا بازي ايران و کره جنوبي در انتخابي جام‌جهاني همين امسال برگزار مي‌شد، تقريبا بالاترين سطح از اتحاد ملي بين مردم به‌وجود آمده بود و باز هم بالاترين سطح از شادي و نشاط ملي و عمومي پس از غلبه بر آن تيم‌ها و راهيابي تيم ملي به جام‌جهاني در بين عموم مردم کشور اتفاق افتاد. در آن روزها، شاهد جشن‌هاي خودجوش و خياباني فراواني در تمام شهرهاي کشورمان بوديم و پير و جوان تا مدت‌ها از آن بازي‌ها و حاشيه‌هايش صحبت و خاطرات خوب بازي را مرور مي‌کردند.

زماني در جامعه غرب، برخي افراد اقدام به اسطوره‌زدايي کرده بودند اما اين روزها، فوتبال توانسته است دوباره نقش اسطوره‌ساز را در اين کشورها بازي کند. برخي بازيکنان فوتبال در غرب، بسيار مورد عشق و احترام مردم قرار مي‌گيرند و باعث اتحاد در سطح ملي يا حتي در سطح طرفداران باشگاهي مي‌شوند. به‌هر حال،‌ تمام اين اتحاد‌ها، نتيجه‌اي جز افزايش نشاط عمومي و اعتماد ملي نخواهد داشت و اگر اين نشاط و اتحاد تداوم پيدا کند، فوتبال يا ورزش‌هاي گروهي و اين‌چنيني ديگر مي‌توانند به بهترين سرمايه‌هاي اجتماعي تبديل شوند.

.فوتبال و خشونت: برخي افراد معتقدند فوتبال جزو ورزش‌هاي خشن است؛ در صورتي که اصلا اين‌طور نيست و رفتار خشونت‌آميز در بين بازيکنان يا تماشاگران مي‌تواند در هر ورزشي وجود داشته باشد. با اين حال، گاهي شاهد بروز هيجان‌هاي همراه با خشونت در ورزشگاه‌ها هستيم و بايد بدانيم اينگونه خشونت‌ها، ريشه در فرهنگ ملت‌ها دارد. مثلا مردم کره جنوبي، جزو مودب‌ترين و بااخلاق‌ترين مردم جهان هستند و نه‌تنها در ورزشگاه‌هاي فوتبال بلکه در ساير ورزشگاه‌ها هم به‌ندرت هيجاني به‌صورت ابراز خشونت از بازيکنان يا تماشاگران و طرفداران آنها سر مي‌زند. اين در حالي است که شاهد درگيري‌ها و خشونت‌هاي بيشتري در ميان بازيکنان و تماشاگران ورزش‌هاي مختلف در کشورهاي آمريکاي جنوبي يا اروپاي غربي هستيم. اين خشونت‌ها که به گذشته و ريشه فرهنگي افراد برمي‌گردد، گاهي تا مرز قتل و کشتار هم پيش مي‌رود. مثلا چند سال قبل، يکي از بازيکنان فوتبال تيم ملي کلمبيا به خاطر گل به خودي‌اي که در جريان بازي با آمريکا به تيمشان زد، بعد از بازگشت به کشورش به قتل رسيد و چنين قتلي در کشوري که مهد بزهکاري و مواد مخدر است، چندان هم دور از انتظار نبود. چند سال پيش هم تحقيقي در کشور انگليس انجام و مشخص شد که زن‌ها در طول مسابقه‌هاي حساس فوتبال، بيشتر مورد خشونت و ضرب و شتم همسران خود قرار مي‌گيرند. ظاهراً برخي تماشاگران متعصب اين کشور، راهي جز ابراز خشونت به خانواده خود براي نشان دادن ناراحتي و خشمشان از باخت تيم محبوبشان بلد نيستند. به‌طور کلي، در جوامعي که در ساير ابعاد اجتماعي دچار بي‌نظمي، رعايت نکردن قانون و خشونت باشند، اين فرهنگ نادرست را به ورزشگاه‌ها،‌ رقابت‌هاي ورزشي و طرفداران تيم‌هاي ورزشي هم منتقل خواهندکرد.


منبع: هفته نامه سلامت

نظرات کاربران
در حال حاضر نظری در مورد مقاله داده نشده است. می توانید به عنوان اولین نفر نظر خود را ارسال نمایید!
جهت ارسال نظر باید تأیید هویت شده باشید. می توانید در اینجا مشخصات خود را وارد نمایید.


 

تمام حقوق مادی و معنوی برای مؤسسه آلاچیق روان محفوظ می باشد       سیاست گذاری سایت   روش استفاده از سایت